07.11.2020

Dziewczyny badajcie się!

Znalazłyśmy się w specyficznym momencie życia. Koronawirus nie odpuszcza, a wręcz przybiera na sile. Teraz zajmujemy się głównie tym, aby jak najlepiej dbać o naszych bliskich. Monitorujemy media, decyzje rządu oraz sytuację w naszych miejscach pracy, przedszkolach i szkołach. W między czasie staramy się jednak nie zwariować. Pracujemy zachowując przy tym maksimum ostrożności. Po cichu marzymy, aby wróciła do nas wszystkich chociaż namiastka normalności. Abyśmy mogli bez obaw zaplanować rodzinny wyjazd, wyjście do kina z dziećmi lub spotkanie w większym gronie z przyjaciółmi. Ale drogie Panie nie zapominajcie o rzeczy najważniejszej, czyli o Waszym własnym zdrowiu.

Chciałybyśmy zachęcić Was do tego, abyście w trosce o siebie i waszych bliskich regularnie się badały. Mimo, że pandemia związana z Covid-19 trwa, a przychodnie dysponują głównie teleporadami, nadal mamy prawo do badań podstawowych oraz niezbędnych do zdrowego funkcjonowania. Jeśli masz ten nawyk wdrożony od lat, to super. Trzymaj się tego. Jeśli jednak nie traktowałaś badań profilaktycznych priorytetowo, to zacznij. Taki „przegląd techniczny” raz na rok jest najlepszym co możesz dla siebie zrobić. Możesz umówić się z siostrą, mamą lub przyjaciółkami, że będziecie sobie o tym przypominać. Możesz także ustalić sobie co roku taką datę, która będzie Ci o tym przypominała. Niech to będzie na przykład czas w okolicy twoich urodzin, świąt lub Nowego Roku, tak aby trzymać rękę na pulsie.

Jakie podstawowe badania kontrolne powinny znaleźć się na Twojej liście? Podpowiadamy wraz z Panem doktorem Marianem Malinowskim, specjalistą ginekologii i położnictwa. Prowadzi swojego bloga.

Badania profilaktyczne są badaniami przesiewowymi. Mają za zadanie znaleźć na wczesnym etapie chorobę (np. cukrzycę lub nowotwór piersi), by można było ją wyleczyć lub nie dopuścić do wystąpienia powikłań z nią związanych.

Lista badań profilaktycznych ogólnych:

• Morfologia
• Badania ogólnego moczu
• TSH (przesiewowo wystarczy samo TSH, jeśli choruje na jakąś chorobę tarczycy lub ktoś jest obciążony, to wtedy dodatkowo badamy FT3, FT4).
• Lipidogram (pomaga określić czy naprawdę zdrowo się odżywiamy).
• Glukoza na czczo (przesiewowe badanie na cukrzycę; to choroba cywilizacyjna, która nie boli, ale ma dosyć poważne powikłania; istotne z punktu widzenia otyłości).

Lista ginekologicznych badań profilaktycznych:

• Badanie cytologiczne – wyklucza raka szyjki macicy, który wykryty we wczesnym etapie rozwoju jest całkowicie wyleczalny; przy okazji tego badania możemy się dowiedzieć o kilku innych rzeczach, np. o infekcji w pochwie lub nieprawidłowej florze bakteryjnej.
Jak często? Dobrym nawykiem jest wykonywać to badanie 1 raz w roku, szczególnie jeśli stosujesz jakąś formę antykoncepcji; max 1 raz na 3 lata, jeśli masz dobry wynik bez dodatkowych obciążeń.
• Badanie piersi w postaci samobadania oraz badania obrazowego, czyli USG piersi i mammografia.
Jak często? Samobadanie 1 raz w miesiącu w I fazie, po zakończeniu miesiączki od 20 roku życia, również po menopauzie.
USG piersi – przeznaczone dla młodych kobiet, od 20 roku życia 1 raz na 2 lata (najlepiej 1x/rok), od 30 roku życia co roku.
MMG raz na 2 lata wg Narodowego Programu Rozpoznawania Nowotworu Piersi; badanie przeznaczone dla starszych kobiet.
• USG ginekologiczne (tj. narządu rodnego) – kontroluje wiele patologii ginekologicznych, w tym rak jajnika i rak endometrium. Raz do roku jest optymalne, również a nawet szczególnie po menopauzie (wzrost ryzyka raka endometrium i jajnika z wiekiem).
• „Zwykłe” badanie ginekologiczne – nie wolno o nim zapominać. Dobrym nawykiem jest poddanie się mu przynajmniej raz na rok, nie tylko gdy coś nas niepokoi.
„Z praktycznego punktu widzenia dobrze jest stosować się do tych zaleceń i zgłaszać się raz w roku do ginekologa w celu wykonania badań profilaktycznych. Tak jest wygodniej i bezpieczniej, bo łatwo zapamiętać”. – tłumaczy lekarz Marian Malinowski.

Obecna sytuacja spowodowana pandemią Covid-19 jest szczególna. Po pierwsze dużo trudniej o konsultację lekarską, ponieważ preferowane są teleporady, a po drugie taka konsultacja osobista zwiększa ryzyko kontaktu z innym chorym pacjentem. Często też dochodzi obawa przed bezpośrednim kontaktem z lekarzem, ale szansa na to, że lekarz może być źródłem zakażenia jest minimalna. „Lekarz zazwyczaj jest zabezpieczony środkami ochrony indywidualnej i wie, jak nosić maseczkę, by nawet chirurgiczna spełniała swoją funkcję”. – tłumaczy doktor Malinowski. Udając się do przychodni należy pamiętać o podstawowych środkach ostrożności takich jak: maseczka, środek do dezynfekcji oraz zachowanie odpowiedniego dystansu. Jak słusznie zauważa – „Im mniej chorych na Covid-19 i lepsza kontrola rozprzestrzeniania się choroby, tym większe szanse na optymalne prowadzenie badań profilaktycznych. Oznacza to, że pacjenci mają niebagatelny wpływ na funkcjonowanie ochrony zdrowia, nie tylko w Polsce, ale i na świecie. Każdy system ma swoje granice wytrzymałości, jeden nieco większe, inny mniejsze, ale nie są one nieskończone”.

Kochane pamiętajcie o tym, że Wasze zdrowie jest podstawą funkcjonowania Waszych rodzin, więc nie bagatelizujcie swojego samopoczucia. Profilaktyka jest najlepszą ochroną przed chorobą. I tak jak zazwyczaj pamiętacie o tym, aby od czasu do czasu umówić się do fryzjera, kosmetyczki lub na spotkanie z przyjaciółką, tak samo pamiętajcie o badaniach profilaktycznych. Najpierw zróbcie te podstawowe, których listę przygotowałyśmy dla Was. Możecie ją wydrukować, zeskanować lub ustawić jako przypomnienie w telefonie. Jeśli będzie podstawa lub potrzeba do pogłębiania tych badań powinniście dostać na nie skierowane od lekarza.
Bądźcie zdrowe i dbajcie o siebie.

Przygotowałyśmy dla Was listę badań, żebyście o żadnym nie zapomniały. Do pobrania tutaj KLIK