14.05.2020

Gorączka u maluszka – jak reagować?

Gorączka u dziecka to częsty objaw wielu chorób wirusowych i bakteryjnych, ale też objaw ząbkowania, przegrzania, odwodnienia czy intensywnego płaczu i zawsze budzi u rodziców ogromne emocje. Należy pamiętać, że gorączka to objaw. Nie musi być jednak groźna i nie musi także wskazywać na poważną chorobę. Co robić podczas gorączkowania dziecka, opowiada nam dr Katarzyna Mudel, pediatra.

Temperatura ciała w zakresie 37,1–38,0° C to tak zwany stan podgorączkowy. O gorączce mówimy wtedy jeżeli ciepłota ciała przekracza 38,0°C i to jest moment, od którego należy „zbijać temperaturę”. W ciągu pierwszych trzech miesięcy życia odpowiednim lekiem przeciwgorączkowym jest paracetamol. Od 4. miesiąca życia (jeżeli waga dziecka przekroczy 6 kg) można stosować też ibuprofen, który ma działanie przeciwgorączkowe, przeciwbólowe i przeciwzapalne. Ibuprofen według niektórych badań szybciej i lepiej obniża gorączkę, podajemy go maksymalnie 3–5 dni. Nie podajemy podczas leczenia ospy. Paracetamol bezpiecznie podajemy nieco dłużej. Gorączkującym dzieciom(do 12 roku życia) nie podaje się aspiryny i polopiryny, które mogą w niektórych przypadkach wywołać bardzo niebezpieczny zespół Rey’a.

Odpowiednia dawka, czyli jaka?

Dobrze dobrana dawka leku gwarantuje szybszy efekt i dłuższą skuteczność działania. Często mamy dylemat jaką podać dawkę. Podstawowy parametr, który powinniśmy znać to masa ciała dziecka. Jeżeli chodzi o dawkę paracetamolu – podajemy 15 mg/kg masy ciała dziecka na dawkę, opis jest na opakowaniu. Gorzej jest z ibuprofenem. Na opakowaniu mamy podane zakresy dawek. Najczęściej podajemy ibuprofen w dawce forte – łatwo jest obliczyć objętość leku. Wystarczy masę ciała dziecka podzielić przez cztery( np. masa ciała = 12 kg, wtedy podamy ibuprofen forte w dawce 3 ml/dawkę, a u dziecka o mc = 18 kg podamy 4,5 ml Ibuprofenu forte). Ibuprofen podajemy najczęściej co 8 godzin, a paracetamol co 4-6 godzin (nie częściej niż 4 razy na dobę!). Nie istotna jest odległość czasowa między między ibuprofenem, a paracetamolem.

Domowe sposoby na dreszcze u dziecka

Inną metodą wspomagającą obniżanie gorączki są kąpiele czy okłady chłodzące. Okłady stosujemy w okolicach gdzie mamy przebieg największych naczyń w organizmie – kark, szyja, pachy, pachwiny i oczywiście głowa (czoło). Do tego celu możemy używać typowych cold packów lub możemy wykorzystać np. mrożonkę z zamrażarki. Należy ją wcześniej owinąć w bawełnianą ściereczkę lub w tetrową pieluszkę i na kilkadziesiąt sekund przykładać w różne miejsca na ciele, tak aby za bardzo nie wyziębić. Ściereczka będzie stanowić dobre zabezpieczenie przed kontaktem z nieprzyjemnym lodem. Ta forma chłodzenia jest o wiele bardziej przyjemna niż zimny, mokry okład.

Inną formą radzenia sobie z gorączką są chłodzące kąpiele. Często słyszę, że zaleca się przygotowanie wody o 2-3 stopnie niższej niż gorączka. Jest to bardzo nieprzyjemne wrażenie. Dzieci bardzo nie lubią takich kąpieli, szczególnie te starsze – źle im się kojarzą. Lepiej przygotować wodę o temperaturze ciała dziecka w danej chwili, czyli np. 39 st C. Do takiej wody włożyć dziecko i od razu dolewać zimnej wody tak aby chłodzić i wodę w wannie i dziecko w niej leżące. Będzie choć trochę przyjemniej w tym niefajnym czasie. Należy również pamiętać o konieczności podawania zwiększonej ilości płynów gorączkującym dzieciom. Najlepiej często w małych porcjach. Podczas gorączki tracimy wodę, przez skórę, z oddechem (jest wtedy bardziej przyspieszony), z moczem. U gorączkującego dziecka (szczególnie wtedy, gdy nie ma objawów dotyczących górnych dróg oddechowych, takich jak katar czy kaszel) warto wykonać badanie ogólne moczu. Gorączka może być jedynym objawem zakażenia układu moczowego, a jest to stan, który wymaga zastosowania antybiotykoterapii.

Pamiętajmy, że wskazaniem do wizyty u lekarza jest każda gorączka występująca u noworodka i gorączka powyżej 38,5°C u małego niemowlęcia (w 2.-3. miesiącu życia) a także każda gorączka niereagująca na leczenie.

Współpraca: dr Katarzyna Mudel, pediatra, ekspert portalu ZnanyLekarz.pl