20.07.2020

Wyniki badań toksoplazmozy – jak je interpretować?

Toksoplazmoza jest chorobą pasożytniczą, wywoływaną przez pierwotniaka Toxoplasma gondii. Jak wykazują analizy statystyczne, około 60-80% populacji w Europie ma już toksoplazmozę za sobą. Ktoś, kto przeszedł chorobę, nie może ponownie się zarazić. Pierwotniaki namnażają się w nabłonku jelit kotowatych, a w następnej kolejności wydalane są razem z kałem pod postacią oocyt. Postać ta jest wyjątkowo odporna na wszystkie czynniki pogodowe. Pasożyty są niebezpieczne nie tylko dla zwierząt, ale również dla człowieka, który może zarazić się drogą pokarmową. W momencie, kiedy oocysta dostanie się do organizmu człowieka na początku zagnieżdża się w środku komórek praktycznie wszystkich narządów. Bardzo często oocyty umiejscawiają się w oku czy w układzie nerwowym. Efektem zakażenia mogą być miejscowe reakcje zapalne.

Objawy toksoplazmozy

Toksoplazmoza nabyta jest typową postacią choroby, u dorosłych najczęściej przebiega bezobjawowo lub skąpoobjawowo . Obserwuje się postać węzłowa, uogólnioną i toksoplazmozę gałki ocznej. Ostra postać choroby manifestująca się objawami klinicznymi trwa krótko i przechodzi w postać przewlekłą. Najczęściej stwierdza się postać węzłową z powiększeniem węzłów chłonnych szyjnych , karowych ale bywa , że zajęciu ulegają węzły chłonne w jamie brzusznej. Wtedy mogą wystąpić silne bóle brzucha podobne do zapalenia wyrostka robaczkowego. Tu najczęściej nie obserwujemy gorączki. Podwyższona temperatura występuje zaś w postaci uogólnionej, towarzyszy jej wysypka plamisto-grudkowa. U dzieci może dołączyć się zapalenie opon mózgowych i mózgu.

Toksoplazmoza wrodzona występuje u dzieci, których matki uległy pierwotnemu zakażeniu w okresie ciąży. Klasyczne objawy to: wodogłowie, zapalenie siatkówki i naczyniówki, oczopląs, może występować żółtaczka , powiększona wątroba i śledziona, skaza krwotoczna, a nawet opóźnienie w rozwoju psychicznym. Toksoplazmoza przewlekła to niestandardowe objawy zapalenia wątroby, naczyniówki oka, siatkówki, a także górnych dróg oddechowych. Mogą pojawić się stany podgorączkowe i silne bóle głowy. Niestety często zakażenie przewlekłe u osób dorosłych może przebiegać bez objawów i taki stan jest bardzo groźny zwłaszcza dla kobiet w ciąży. Stąd bardzo ważne aby badania w kierunku toksoplazmozy wykonać przed zajściem w ciążę.

Wyniki badań – diagnostyka

Wyniki toksoplazmozy pozwalają stwierdzić, czy kobieta ma przeciwciała przeciwko tej chorobie przed zajściem w ciążę. Jeśli badanie wykaże, że organizm jest uodporniony, ponieważ kobieta przeszła wcześniej chorobę – nie ma żadnych obaw. Jeśli zaś okaże się, że przyszła mama nie ma przeciwciał przeciwko toksoplazmozie, badania trzeba będzie powtarzać, aby w przypadku ewentualnego zakażenia podjąć jak najszybciej odpowiednie leczenie. Wyniki badania świadczące o przebytym zakażeniu i nabyciu odporności to wiadomość, że przyszła mama nie wymaga leczenia ani wzmożonej kontroli w czasie ciąży. Trzeba pamiętać, że toksoplazmoza w pierwszych miesiącach ciąży może prowadzić do poronienia.

W diagnozowaniu toksoplazmozy pomagają przede wszystkim badania serologiczne. Obecnie powszechnie określa się miano przeciwciał przeciwko toksoplazmozie klasy IgM i IgG czasem IgA w surowicy krwi.

Na co wskazują określone wyniki badań?

IgG (-), IgM (-) – wynik oznacza całkowity brak odporności na toksoplazmozę i świadczy o tym, że kobieta nigdy nie przechodziła infekcji. Jeżeli wynik należy do kobiety ciężarnej, musi ona obowiązkowo powtarzać oznaczenia przeciwciał w czasie ciąży, by w razie zakażenia podjąć odpowiednie leczenie.
IgG (-), IgM (+) – wynik oznacza albo niedawne zachorowanie na toksoplazmozę, albo świadczy o reakcji immunologicznej organizmu na jakieś zakażenie. Należy zgłosić się kontrolę po upływie trzech tygodni i wynik powtórzyć. Jeżeli wynik będzie taki sam, oznacza to, że kobieta nie choruje na toksoplazmozę i nie wymaga leczenia. Zalecana jest jednak kontrola po upływie kolejnych trzech miesięcy.
IgG (+), IgM (+) – wynik najprawdopodobniej wskazuje na świeże, pierwotne zakażenie toksoplazmozą. Kobieta powinna jak najszybciej poddać się leczeniu. W przypadku braku objawów choroby badanie należy powtórzyć po upływie trzech tygodni!
IgG (+), IgM (-) – wynik świadczy o dawnym przechorowaniu toksoplazmozy przez kobietę i nabyciu przez nią odporności. Jeżeli przeciwciała IgG są wyjątkowo mocno podwyższone, po upływie trzech tygodni badanie należy powtórzyć. W sytuacji jeżeli miano IgG nie zmieni się, oznacza to, że kobieta jest zdrowa i nie wymaga leczenia ani specjalnej kontroli lekarskiej.

Wyniki w kierunku toksoplazmozy muszą zostać zinterpretowane przez lekarza, najlepiej przez prowadzącego ginekologa. Są istotne, bo pozwalają na bezpieczny rozwój dziecka w łonie matki.